Kategorie
News

Czołowy polski naukowiec widzi zagrożenie w planie nowego organu państwowego

Czołowy polski naukowiec wyraził zaniepokojenie rządowymi planami utworzenia nowej dużej państwowej instytucji naukowej, w obawie, że posunięcie to może zagrozić niezależności akademickiej poprzez wzmocnienie kontroli politycznej nad badaniami

ByThe Associated Press

7 kwietnia 2021, 15:55

• 2 minuty czytania

Udostępnij na FacebookuPodziel się na Twitterze Wyślij ten artykuł e-mailem

WARSZAWA, Polska – Czołowy polski naukowiec wyraził zaniepokojenie rządowymi planami utworzenia nowej dużej państwowej instytucji naukowej, w obawie, że posunięcie to może zagrozić niezależności akademickiej poprzez wzmocnienie kontroli politycznej nad badaniami.

Rządząca prawicowa partia Prawo i Sprawiedliwość już kontrowersyjnie zwiększyła kontrolę nad polskim sądownictwem i mediami, odkąd doszła do władzy ponad pięć lat temu.

Jerzy Duszyński, szef Polskiej Akademii Nauk, napisał w tym tygodniu w liście do dyrektorów instytutów pod jej patronatem, że czuje, że akademia jest zagrożona.

Lewicowi prawodawcy oświadczyli w środę, że wezwą specjalną komisję, która przyjrzy się planom rządu, i obiecali, że akademicy i naukowcy wezmą udział w jej obradach.

„Nie możemy pozwolić, by Polska Akademia Nauk została zamordowana za zamkniętymi drzwiami” – powiedziała prawniczka Partii Lewicowej Agnieszka Dziemianowicz-Bak.

Akademia, znana pod polskim akronimem PAN, jest szanowanym gronem naukowców i badaczy medycyny, biologii i innych nauk ścisłych, a także historii, socjologii i nauk społecznych. Chociaż jest w większości finansowany przez państwo, cieszy się dużą niezależnością od wpływów rządowych.

Minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek potwierdził we wtorek, że rząd planuje utworzenie nowego instytutu, Narodowego Programu Kopernik. Jego program powiela wiele z tego, co obecnie robi PAN.

Czarnek zapowiedział, że zostanie uruchomiony w 2023 roku, zbiegnie się z 550. rocznicą urodzin polskiego astronoma Mikołaja Kopernika. Powiedział, że szczegóły są nadal przedmiotem dyskusji i zostaną podane do wiadomości publicznej później.

W rozmowie z państwowym portalem informacyjnym telewizji we wtorek Czarnek zaprzeczył istnieniu zamiaru likwidacji PAN.

Jednak Duszyński powiedział, że duża kwota środków państwowych, które trafią na nowy program, nieuchronnie pozbawi PAN środków.

Wielu naukowców było podejrzliwych w stosunku do Czarnka, odkąd objął tekę pod koniec ubiegłego roku, ze względu na jego ultra-konserwatywne poglądy na kilka kwestii.

Czarnek powiedział, że osoby LGBT nie są równe „normalnym ludziom”, kobiety zostały stworzone, by rodzić dzieci i wyrażały poparcie dla kar cielesnych.

Zarzucił również, że „dyktatura poglądów lewicowo-liberalnych” zdominowała szkolnictwo wyższe, z którym poprzysiągł walkę.

Po jego powołaniu wielu polskich naukowców – w tym członkowie Polskiej Akademii Nauk – podpisało list otwarty potępiając go i zapowiadając bojkot.